۲/۲۷/۱۳۹۰

مير صفي‌الحق ضارع حسيني

دوره تيموريان در سرزمين ما ازدورهاي درخشان وپر تحرك فرهنگي شناخته شده است فعليت هاي علمي ادبي وهنر اين دوره از جلوس شاهرخ ميرزا بر سر ير امپراطوري تيموري گوركان اغازمي شود .

وي هرات را مركز فرماندهي خود قرار داد ومقف اين شهر زيبا وپر جنب وجوش سمر قند كه مركز تيموربود رجحان داد وان طوريكه مركز امپراطوري را شايد آبادان كرد وبقول سمر قندي در مدت اندك مرمت باره وفصل ودروب مقاتله بنوعي استحكام فرمود كه مزيدي بر ان متصور نتوان بود.

ودر اباداني هرات مساعي بي حد و حصري بخرج داده شد شاهرخ ميرزا مراكز علمي وفرهنگي را در اين شهر تاسيس كرد مدارس وكتابخانه ها بنياد نهاد دانشمندان هنرمندان چيره دست معماران ماهر حكاكان حجازان مشاعران واديبان وغيره مشاهير علم ودانش هنر وادب كه هر يك ايتي درعلم گستري و هنرمندي بودند از هر گوشه وكنار به هرات رو اوردن ودر مركز علمي ادبي فرهنگي اين شهر سرازير شده وظايف محوله خويش را اشغال كرده وبه كار خود سرگرم شدنند كتابخانها كه بيشتر ارتباط به مركز علمي فرهنگي داشت در مدارس عمومي ومنازل خصوصي عرض وجود كردند تا مردمان خاص وعام بتواند از كتوب مورد نياز خويش استفاده نمايند . شهر هرات از داشتن مراكز علمي فرهنگي حلقه هاي ادبي وچهره هاي هنري چشم وچراغ خراسان كانون كليه فعاليت هاي اين سامان شد .

اين دوره از لحاظ داشتن كتابخانه هاي عامه وخصوصي غنامندتر وسرافراز تر از دوره هاي ديكر است كه ما در زير به معرفي كتابخانه هاي اين دوره تا بناك ودرخشان مي پردازيم:

1. كتابخانه اي بايسنقرميرزا: به امر شاهرخ ميرزا كتابخانه اي اعمار شده كه چشم وروزگجار از لحاظ زيباي ونزاهت ورفعت چون آن ساختمانها كمتر ديده بود . رياست كتابخانه بايسنقرميرزا به جعفر تبريزي خطاط چيره دست وهنرمند پر توان وشهير مكتب هنري هرات تفويض شده بود و در زير نظر اين استادان بزرگان هنر وادب كه هر يك يكتاز ميدان فنون كتاب سازي اعم از ميناتوري جلد سازي تذهيب و غيره صنايع بودند به كارهاي هنري دست يا زيده ذوقمندانه سر گرم آبدات نمود هاي بي نظير هنري شدند وهر كدام دستمز كافي در اثر زحمات هنر مندانه خود داشتند كه ان را از بودجه كتابخانه دستياب ميكردند

2. کتابخانه مدرسه غیاثیه: خواجه غیاث الدین پیراحمدخوافی از کارمندان آگاه و راد مردان بود شاهرخ میرزا امور وزارت خود را درسال ۸۲۰ بکف با کفایت آن سپرد وی در پرتو اندیشه توانا و فکر ثاقب مدت سی سال کار های وزارت را دانشمندانه مدبرانه واگاهانه اجرا کرده امور آن را به جلو برده در مدت متذکره این وزیر با درایت علاوه از مشقولیت های وسیع اداری به زمینه های علمی و فرهنگی نیز بذل توجه کرده مدارس وکتابخانه های زیادی در اطراف واکناف قلمرو تحت فرمان خویش اعمار نمودکه از آن جمله میتوان از مدرسه وکتابخانه که بنام مدرسه وکتابخانه غیاثیه شهرت دارد نام بردبای بک

3. کتابخانه مدرسه گوهر شاد بیگم: گوهرشاد بیگم ونقش موثر وسازنده آن را در فرهنگ غنامند دوره تیموریان هرات همه پژوهندگان آثار هنری وفرهنگی عمیقا می شناسند واز فعالیت های ان آگاهی دارند . اين زن خير انديش علم دوست وفرهنگ گستر در دوره شكوه وجلال خود اثاري درخشان از خود بجا گذاشت كه هميش ذكرش ويادش در اذهان زنده نگاه ميدارد . واز آن زن نامدارمدرسه وكتابخانه بزرگ در شما دارالسلطنت هرات يادگار ماند.

4. کتابخانه مدرسه شاهرخیه: درجریان آبادانی و مرمت کاری شهر هرات به امر شاهرخ میرزا به طرف شمال شهر تحت القلمه در جانب جنوب مدرسه عالی وخانقاه بزرگ بنا گردید از نظر فنون معماری وکار برد مواد برای زینت بخشیدن تعمیرآن عمارت مدرسه مقام رفیع وبلندی پیدا کرد معماران نقاشان هنرمندان تذهب کاران حکاکان حجازان وخطاطان ماهر وچیره دست همه وهمه در تزئین کردن واراستن ان بنا پر افتخار دست بکار شدند ومحتویات ان ار به بهترین وعالی ترین شکلی بر آوردند . ودر آن کتابخانه ای پی انداخته شد واز نفایس کتب مشتمل بر اصول وفروع معقول ومشروع درصندوق ها جا به جا شد وعلمای اعلام به تدریس مردم از خواص وعوام معین شدند .

5. کتابخانه بایسنقر میرزا: بایسنقر میرزا از بزرگان کتاب دوستان جهان به شمار میرود وبر اثر تشویق وترغیب او بی نظیر ترین ونفیس ترین نسخ هنری جهان به میان آمد در کتابخانه او چهل خطاط و نقاش تحت رهبری مولانا جعفر تبریزی به استنساخ نسخ اشتغال داشتند. مانند خمسه نظامي ، هفت اورنگ جامي ، گلستان سعدي ، خمسه امير خسرو وغيره و سر انجام نسخه بسيار بسيار بي نظير وبي مانند شاهنامه فردوسي با مقدمه بنام مقدمه شاهنامه بايسنقري را با بهترين وجهي از وجود ترتيب دادند كه امروز هر يك از آن ها نمونه بارزي از هنر خطاطي مينياتوري تذهيب و غيره شمرده ميشوند ومركز آن باغ سفيد بود.

6. كتابخانه مدرسه خواجه كمال اليدن حسين: خواجه كمال الدين حسين فرزند خواجه جلال الدين از اعاظم واكابر دوره تيموريان هرات است او مدت ها صدارت سلطان تيمور را بعهده داشت .وي در جانب غربي مسجد جامع بزرگ هرات مدرسه اي ساخت وكتابخانه وديگر موقوفات بر آن تفويض مسجل گردانيد.

7. كتابخانه مدرسه نظاميه هرات: نظام الملك وزير آلپ ارسلان وملك شاه سلجوقي در شهر هاي بزرگ خراسان مدارس وكتابخانه ها بنام نظاميه پيريزي كدر واز آنها مدرسه اي تا زمان تيموريان هرات هم فعال بود كه مولانا عبدالرحمن جامي عالم شاعر وعارف بلند آوازه تاريخ ادب وانديشه ما در همين مدرسه علوم متداول زمان خويش را فرا گرفت ومير علي شير عمارت آن را ترمييم و دوتن از استادان گرانمايه را بامور تدريس آن گماشت اين مدرسه كتابخانه اي داشت كه كتب علمي وادبي در آن گذاشته شده وانديشمندان و دانش پژوهان آن زمان از آن استفاده ميكردند

8. كتابخانه الغ بيك: الغ بيك از شهزادگان با فضيلت دانشمند ودانش پرور تيموري است . اين شهزاده با دانش در سال ۸۲۳ ه اساس رصد خانه بزرگي را پيريزي كرد وبدستياري علماي جيد ومتبحر آن زمان به تنظيم و ترتيب زيج جديد سلطان گورگاني همت گماشت وآن را جاي نشين زيج الخاني كرد. اين پادشاه علم دوست وفرهنگ گستر در كنار رصد خانه خود كتابخانه اي را بنيان گذاري كرد كه در آن دانشمندان به استنشاخ واستكتاب نسخ آثار علمي و ادبي اشتقال داشتند و سوختگان وادي علم و معرفت تصوف ارشاد ازآن اثار تنظيم شده در آن كتابخانه استفاده ميكردند.

9. كتابخانه سلطان حسين بايقرا: سلطان حسين بايقرا از سلاطين پيروزمند كامران دانشمند ودانش پرور تيموريان هرات است .نهضت هاي پر افتخار دوره تيموريان هرات بيشتر و بيشتر حاصل تلاش هاي همين پادشاه فرهنگ گستر وزير مدبر وكاردانش امير نظام الدين عليشير نوائي فاني ميباشد .اين كتابخانه بنام كتابخانه همايوني وكتابخانه سلطنتي هرات نيز معروف است. اساس كتابخانه در زمان شاهرخ ميرزا پيريزي شده بود اما توجه فرهنگ خواهانه سلطان حسين بايقرا در توسعه وانكشاف مزيد آن موثر واقع شد . وكتابخانه را علاوه بر تنظيم كتب در رسايل مركز فعاليت هاي خوشنويسان ، كاتبان ، نقاشان ، جدول كشان ، زركوبان ، لاجورد شويان وسائرين كه بامور مذكور منسوب بودند در كتابخانه نامبرده به فعاليت هاي در زمينه هنر و ادب گماشت ونام تعدادي از آن همه كارمندان آن كتابخانه را خوند مير در حلاصه الاخبار ضبط كرده است .رياست اين كتابخانه را وديگر كارهاي هنري وادبي آن را سلطان حسين ميرزا به هنر مند چيره دست زمان ونابغه هنرمندان دوران استاد كمال الدين بهزاد هروي ابر مرد تاريخخ هنر اين سرزمين فرهنگ پرور هنرزا ضمن صودر فرماني تفويض كرد .

10. كتابخانه شيخ رضي الدين: افغانستان در زمان تيموريان بمناطقي واقع در حواشي جنوبي اين سرزمين اطلاق مي شد كتابيكه كشف روضه مباركه حضرت علي شاه مردان در قريه خواجه خيران بلخ تلاش هاي صورت گرفت ونتايجي دستياب گرديد .ودر سال ۸۸۵ ه با عمار بناي در آن جاي مبارك اقدام بعمل آمد از همين كتابخانه بدست آمد مورخان قرن نهم واوايل قرن دهم هجري سر زمين ما ، جريان كشف روضه مزبور را خوب مشرح ومفصل بيان نموده اند اين كتابخانه از نفايس كتب علمي وادبي مسحون بوده واثار گرانقدر قديمي و پر ارج در آن گرد آمده بود. چنانكه نسخه از آن ره گشاي كاشفان و كاوشگران روضه حضرت علي شاه مردان كرام الله وجهه شده وزمينه را براي اعمار اخلاصمندان است .

11. كتابخانه مير علي شير نوائي: مير عليشير نوائي فاني از ستاره هاي تابناك ودرخشان علم ادب عرفان فرهنگ وسياست اين سر زمين در قرن نهم واوايل قرن دهم هجري است از فضايل انساني واهليت فرهنگي او تاليف نموده اند كه انديشه وقلم در ين ميدان ديگر مجال جولان را ندارد.

12. كتابخانه مدرسه بديعيه: مدرسه بديعيه از ساختمان هاي خيريه بديع الزمان ميرزا فرزند بزرگ سطان حسين ميرزا بايقرا ميباشد سام ميرزا صفوي در اثر گرانقدر خود تحفه سامي ويرا باداشتن علو طبع وقريحه هنر فرهنگ پروري و سجاياي نيك اخلاقي و روحيه جوانمردي مي ستايد و از ان به نيكي ياد مي كند .وي از انجا كه خودش پرورده حلقه هاي علمي و هنري هرات بود به فرهنگ وهنر و مراكز پخش و نشر انها ابراز علاقه مندي مي نمود ازآنرو با تاسيس مدرسه و كتابخانه اي در جوار آن مدرسه همت گماشت وبه اين وسيله نام نيك خود را در جريده نيك نامان روزگار مسجل كرد .

13. كتابخانه مدرسه اخلاصيه: مدرسه اخلاصيه را مير عليشير نوائي فاني وزير علم پرور و فرهنگ گستر آن روز گار قريب به دار الشفا تاسيس كرد موقعيت آن طور ي بودكه از آب انجيل تشنگان حلقه هاي علمي آن سيرآب ميشدند واز كتب كتابخانه آن استفاده ميكردند.

14. كتابخانه مدرسه جامي: مولانا عبدالرحمن جامي ‹رح› عالم عارف شاعر و اديب بزرگ قرن نهم هجري متولد سال ۸۱۷ متوفي در هرات پس از سپري كردن هشتاد ويك سال عمر مثمر وپر ارج كه اثار نظم ونثر اين عالم نامي و عارف بزرگ معرف استعداد نبوغ قريحه و اسلوب بالاخره توان وي در علوم متداوال آن زمان ميباشد او را در هرات مدرسه اي بود وكتابخانه اي نيز داشت كه هر دو بنام نامي اين ابر مرد بزرگ عرفان وادب شهرت دارند.

15. كتابخانه مدرسه چهار منار: مدرسه چهار منار را بيگه سلطان بيگم زوجه سلطان ميرزا مادر بديع الزمان ميرزا بنيان گذاري كرده موقوناتي تعيين نمود با استفاده از عوايد آن مدرسان و شاگردان به كار تدريس وتعليم ادامه ميدادند مولانا غياث الدين طبيب از استادان نام بردار آن است كه خوند مير ذكر خيرش را ضبط اثر خود كرده است اين مدرسه نيز بنوبه خود بنابه سنت مدرسه سازي خراسان از داشتن كتابخانه اي نزد استادان و شاگردان سر افراز بوده است .

16. كتابخانه مدرسه فصيحيه: اين مدرسه وكتابخانه را مولانا فصيح الدين محمد نظامي اعمار نموده وي از بزرگان دانشمندان ومولفان روزگار خود بوده ومقام ارجمند علمي ويرا گرامي ميداشتند او در مدارس غياثيه اخلاصيه و بديعيه به امور تدريس اشتقال داشت وجريان تدريس مدارس نامبرده را وارسي ميكرد كتابخانه مدرسه او كتب بزرگ وعلمي را در خود احتوا كرده بود .

17. كتابخانه مدرسه محله طفلكان: وجه تسميه اين محله بخاطر مدفون بودن تعدادي از اطفال است موقعيت صاحب كتاب مقصد الاقبال ميان درب فيروز آباد و درب خوش نشان ميدهد .در اين مدرسه اي بود و در آن كتابخانه تاسيس شده بود كه استادان و شاگردان از كتب آن استفاده ميكردند.

18. كتابخانه مدرسه خواجه جلال الدين فرنخودي: خواجه جلال الدين قاسم فرنخودي از اعاظم رجال سياسي واز بزرگان و بلند پايگان دوره تيموريان هرات بوده و در سلك وزراي سلطان حسين بايقرا شامل ميباشد . وي از جمله فرهنگ پروارني است كه در هرات مدرسه اي بنا كرده وكتابخانه اي در آن براي استفاده مشمولين آن مدرسه پي ريزي كرده وبدين وسيله نام خود را جمع فرهنگ دوستا ن و دانش گستران شامل گردانيد .

19. كتابخانه خانقاه مدرسه كازرگاه: كازرگاه كه از مناطق خوش آب و هواي هرات است مزار پرانوار حضرت خواجه عبدالله انصاري مشهور به پير هرات وحضرت ديگر از اولياء الله كرام واقع شده و بر فيوضات مستدام اين مكان مباركه افزوده اند .شاهرخ ميرزا سلطان با ديانت تيموري در سال ۸۲۹ ه به عمران بناهاي عالي بر آن مزار ات متبر كه از عين المال خود دست زد و با كمال زيباي آنها را با تمام رسانيد و خانقاهي نيز در آن جا ساخت مصارف خانقاه و مدرسه از موقوفات زيادي كه بر آن بقعه مباركه وقف كرده بود تامن مي شد ودر ۹۰۴ كه مير عليشير عزلت گزيني رابر اشتغالات سياسي رجحان داده در كازرگاه رحل اقامت افگند به امور تدريس مدرسه وجنب وجوش وخانقاه نامبرده عطف توجه كرد وملا شمس الدين محمد براعي را كه از فحول علما و دانشمندان آن روز گار بود در مدرسه اخلاصيه امور تدريس را بدوش داشت . در اين مدرسه وخانقاه كتابخانه بزرگي بود كه شيفتگان علم وادب وعرفان از آثار گران قدر آن كمال استفاده را مي بردند .

20. كتابخانه مدرسه سر پل انجيل: در سر پل انجيل مير عليشير نوائي مسجد ومدرسه اي ساخت و در عمارت آن چنان توجهي كرد كه بقول خوندمير از غايب زيب وزينت بي شبه و عديل شد و كتابخانه آن براي رعف نيازمندي استادان وشاگردان مشغول به درس آن مدرسه وديگر جويندگان دانش در آن نواحي بود .بای بک

21. كتابخانه مدرسه سيد غياث الدين محمد باغبان: اين بزرگ مرد از معاريف هرات است خوند مير از او با احترام واكرام ياد ميكند ومقام والاي معنوي آن در نزد همگان طرف احترام بود . مدرسه و كتابخانه او از بقاع خير يه است كه كليه مشتاقان علم و ادب وعرفان از آن نصيبه ها مي بردند و بهره ها مي اندوختند .

22. كتابخانه امير علي جلاير: امير علي جلاير از صدور دوره سلطنت حسين بايقرا در خراسان بود وي انساني دانشمند علم پرور وادب دوست بود كتابخانه اي كه درويش علي كتابدار امور كتابداري آن را ادراه ميكرد تاسيس نمود وي وظيفه امير الامراي وصاحب اختيار دولت يادگار محمد را به عهده داشت .

23. كتابخانه سلطاني: سلطان حسين بايقرا چيره دست ترين معماران صنعت گران و هنرمندان را به ساختن مدرسه وخانقاهي بنا م مدرسه و خانقاه سلطاني ترغيب وتشويق كرد وايشان نيز در تزئين حجره هاي مزبور كمال دقت هنر مندانه را بخرج دادند در جوار غربي مدرسه متذكره محلي را براي قبر خود معين كرد وسنگ هفت قلم كه نمونه كامل وبارز هنر مندي در هنر حجاري بشمار ميرود به ملحوظ ماندن بالاي قبر سلطان ساخته شد اما پسر سلطان در مالك شدن آن سنگ بر پدر سبقت كرد و سنگ هفت قلم را بامر سلطان حسين مرزا بالاي قبر پسر ش نهادند .

24. كتابخانه فريدون حسن مرزا: فريدون حسن ميرزا از شهزادگان ودلير سخن گوي جوان علم دوست وفرهنگ پرور فرزند سلطان حسين بايقرا بود موصوف را در هرات كتابخانه اي بود كه يكتعداد ازعلما وانشمندان شهير آن روز گار با آن مركز فرهنگي پيوند داشتند وكاتبان نقاشان وخوشنويسان ماهر دربار سلطان حسين مرزا را گاهي وادر ميكرد تا براي كتابخانه اونيز نسخه هاي فراهم اورند نسخيكه در اين كتابخانه استنساع شده بود امروز در كتابخانه هاي جهان موجود است .

25. كتابخانه فخري هروي: فخري هروي اولين مترجم (مجالس النفايس ) مير عليشرنوايي است كه كتاب مذكور را بنام لطايف نامه از تركي ترجمه وبنام شاه اسمائيل صفوي و پسرش سام مرزا كه امارت خراسان را داشت مسجل كرد وي در مقدمه ترجمه خود نام خويش را سلطان محمد بن امير ضبظ كرده است وكتب ديگري نيز بنام هاي جواهر العجايب تحفته الحبيب وتذكره النسا از وي يادگار مانده وكتابخانه او در هرات بنام خودش معروف ومشهور بود وبيشتر كتب مورد ضرورت را در ان كتابخانه گردآورده بود .

26. كتابخانه مدرسه خواجه افضل الدين محمد: خواجه افضل الدين محمد از اعاظم وزراي وفحول كارمندان مدبر وصاحب بصيرت سلطان حسين بايقرا در سال ۸۷۸ ه بر مسند وزارت تكيه زد كارهاي كشوري ولشكري را از حسن تدبير خود بيشتر از پيشتر رونق داد وبدانش ودانشمندان عشق ميورزيد و در صدد تاسيس مركز نشر وپخش دانش بود تا انكه در بنا كردن مدرسه اي در بيرون درب عراق هرات توفيق يافت وعلما ونقباي نخبه وخبير را به منصب تدريس وارشاد دعوت كرد ودر اين مدرسه كتابخانه بزرگي را نيز تاسيس كرد.

27. كتابخانه مدرسه سلطان ابراهيم مرزا: سلطان ابراهيم ميرزا علا الدوله نواده بايسنقر ميرزا در ۸۶۱ در هرات به اريكه سلطنت خراسان جلوس نمود موصوف در هرات داراي كتابخانه اي بود كه كتب نفيس وآثار كرانقدر علمي و ادبي را گرد اورده بود كه روي همين اقدام نيك علم دوستي وفرهنگ پرورانه زمينه را براي منور گردانيدن نام خود در جريده روزگار مساعد ساخت .

28. كتابخانه مدرسه خواجه اسمائيل حصاري: از اين مدرسه و كتابخانه و موسس ان خوند ميرخيلي با ختصار ياد اوري كرده است و مرحوم اقاي فكري سلجوقي نيز در بعليقات مزادرا هرات به ذكر نام مدرسه مزبور اكتفا وديگر تفصيل وشرحي كه زمينه معرفي خوب براي شناخت موسس ان شده بتواند نداده اند اما انيقدر بايد عرض كردكه اين مدرسه در هرات اعمار شده ومانند مدارس ديگر از داشتن كتابخانه اي برخوردار بوده است .

29. كتابخانه مدرسه پيشيور: اين مدرسه را بنا به شهادت خوند مير مولانا جلال محمد قائيني اعمار نموده اين دانشمند بزرگ از علماي متورع واعظان اتشين زبان هرات بوده ودر علم حديث يد توانا داشت مدرسه وكتابخانه او در جانب جنوب مسجد جامع هرات موقعيت خود را احراز كرده بود .

در اخير قابل ياد اوري است كه در هرات در روزگار درخشان وپر تحرك تيموري گذشته از مدارسي كه ذكر كرديم به تعداد زياد مدارسي وجود داشت كه هر كدام بنوبه خود فعاليت هاي علمي وادبي خويش را در زمينه خدمات علمي وفرهنگي به عموم دانشجويان خراسان ادامه ميدادند وهر يك كتابخانه اي در حدود امكان و توان خود داشتند مانند مدرسه خواجه افرين مدرسه مير محمود مدرسه خواجه ملك زرگر مدرسه سبز فيروز ابادي مدرسه سر مزار سادات مدرسه مهد عليا ملك اغا مدرسه امير فيروز شاه مدرسه امير غياث الدين بخشي مدرسه سبز گنبد مزار خواجه ترازو دار مدرسه خواجه جلال الدين مدرسه امير ابراهيم مدرسه سلطان اغا مدرسه خواجه پابوس ومدرسه مولانا لطف الله وغيره وغيره.

۱/۲۵/۱۳۸۹

همایش ایفلا با موضوع "کتابخانه ها در جوامع چندفرهنگی: امکانات برای آینده" برگزار می شود


بخش خدمات کتابخانه برای جوامع چند فرهنگی ایفلا همایش از راه دور (کنفرانس ماهواره ای) را در تاریخ 17-18 آگوست2010 (26 و 27 اسد 1389) برگزار می کند.


به گزارش پایگاه خبری کتابداری و اطلاع رسانی ایران (لیزنا) به نقل از ایفلا، بخش خدمات کتابخانه برای جوامع چندفرهنگی ایفلا در حال سازماندهی یک همایش از راه دور (کنفرانس ماهواره ای) با موضوع "کتابخانه ها در یک جامعه چندفرهنگی: امکانات برای آینده" است، این همایش توسط مرکز خدمات کتابداری دانمارک به منظور یکپارچه سازی فعالیت های کتابخانه های عمومی کپنهاگ در تاریخ 17-18 آگوست2010 (26 و 27 اسد 1389) در کنار همایش سالانه ایفلا، برگزار می شود.
محورهای اصلی این همایش عبارتند از:
فعالیت های مبتکرانه: پروژه های کتابخانه ای، که در خلق خدمات جدید و مبتکرانه برای ارائه به جوامع چندفرهنگی سرآمد بوده اند
دیدگاه های انتقادی به اینکه چگونه کتابخانه ها، در قرن بیست و یک، می توانند دسترسی آزاد به دانش را گسترش دهند
خدمات کتابخانه ای ایجاد شده در جوامع بومی به خصوص آنهایی که دارای زبان خاصی هستند.

۱/۱۷/۱۳۸۹

معرفی کتابخانۀ عامه هرات

نویسنده: جاوید ضرغام



کتابخانه های عامه به مفهوم امروزی آنها بیش از چهار دهه است که در افغانستان به وجود آمده اند. شاید بتوان مدارس دینی و مساجد را که بیشتر کتب آنها وقف عام بود، را نیز نوعی کتابخانۀ عامه و نیمه عامه در تاریخ افغانستان محسوب کرد. به هر حال تأسیس کتابخانه های عامه در افغانستان به صورت رسمی در سال 1345 بر می گردد.
کتابخانۀ عامه هرات یکی از سابقه دارترین کتابخانه های عامه کشور به شمار می رود، این مرکز اطلاع رسانی در سال 1310 هـ ش تأسیس شد و در سال 1345 هـ ش با ایجاد ریاست کتابخانه های عامه ی افغانستان به نام کتابخانه ی عامه هرات نام گذاری گردید.

یکی از سالن های مطالعه کتابخانۀ عامه هرات


گفته می شود که در سال 1345 در کتابخانه عامه به تعداد 2000 جلد کتب موجود بوده و به مرور زمان کتب این کتابخانه افزایش یافته که متأسفانه در زمان حکومت طالبان تعداد زیادی از کتب بنام غیر مجاز از کتابخانه کشیده شده و به سمت نامعلومی انتقال داده شد. و بعداز حکومت طالبان به تعداد 8000 جلد کتب در کتابخانه موجود بود، پیش از افتتاح تعمیر جدید کتابخانه در سال 1382 هیأتی از جانب مقام ولایت به کشور ایران رفته و 9000 جلد کتب خریداری نموده اند.
همچنان از سال 1383 بدینسو به تعداد 10000 جلد کتب به زبانهای دری، پشتو، انگلیسی، ایتالوی و جاپانی از ادارات دولتی و موسسات خارجی دریافت نموده ایم، حدود ده هزار جلد کتب به سال 1386 در بندر اسلام قلعه از جانب هیأت بازرسی کتب ریاست اطلاعات و فرهنگ ضبط و بعد از بررسی، کتب مجاز به کتابخانه عامه انتقال پیدا کرده است. و اکنون این کتابخانه بزرگترین، بهترین و مدرنترین کتابخانه در سطح افغانستان است و بیش از 40 هزار جلد کتاب در بخش های مختلف موجود می باشد. تعمیر جدید کتابخانۀ عامه هرات در سال 1383 با مساحت 1200 متر مربع در دو طبقه ساخته شده است.
تعداد پرسونل این کتابخانه هشت تن بوده که در بخش های مختلف این مرکز علمی مصروف فعالیت می باشند. سیستم کار این کتابخانه به روش LC بوده و تاکنون بیش از 10 هزار جلد کتب به این روش ثبت گردیده است. این کتابخانه شامل بخش های زیر است:
1) بخش توزیع
2) بخش امانت( فعلاً غیر فعال است)
3) بخش افغانستان شناسی
4) بخش مرجع
5) بخش نشریات
6) بخش جذب و افزایش منابع
7) بخش اهدأ کتاب
8) بخش نشریات
9) بخش اینترنت
10) بخش فنی

این کتابخانه علاوه بر خدمات کتاب در بخش اطلاع رسانی به همکاری دفتر معلومات عامه بانک جهانی خدمات اینترنت و چاپ موضوعات تحقیق شده بصورت رایگان را به مراجعین خویش ارائه می دهد.
روزانه از خدمات این مرکز علمی اطلاع رسانی در حدود 1000 تن از اقشار مختلف جامعه استفاده می نمایند که بیشترین مراجعین این کتابخانه را دانشجویان دانشگاه می باشند و 35 درصد مراجعین را دختران تشکیل می دهند.
ساعت کاری این مرکز علمی تحقیقاتی همه روزه به استثنای روزهای رخصتی از ساعت 8 صبح الی 5:30 عصر بدون وقفه می باشد.
اگر چه یک کتابخانه در شهر مانند هرات که گراف مطالعه در آن نسبت به دیگر ولایات کشور بالا است، بسیار کم است و از دولت جمهوری اسلامی افغانستان تقاضامندم همان طوریکه فرهنگ مدرسه سازی در کشور رو به گسترش است، ساخت و بازگشایی کتابخانه ها نیز باید محور توجه قرار گرفته، و توجه به افزایش کتابخانه ها در سطح شهر و ولسوالی ها داشته باشند؛ تا اینکه در آینده یک جامعه کاملاً اطلاعاتی داشته باشیم.

۱۲/۱۵/۱۳۸۸

چگونه می توان کودکان را به کتابخوانی عادت داد؟

به جهانی که امروزه ما در آن زندگی می کنیم. جهان ارتباطات نام داده اند و بعبارت دیگر، دنیا مثل یک دهکده، از نظر ابزار و علم ارتباطات کوچک شده و دهکده جهانی نام گرفته، به همین دلیل عصر حاضر را عصر ارتباطات یا عصر اطلاعات هم نام می نهند و از این رو، دانشمندان علوم روان شناسی و جامعه شناسی و حتی مدیریت و کامپیوتر، ارتباطات را بعنوان یک دیدگاه علمی مورد توجه و بررسی قرار داده اند.
رانگین، پژوهشگری است که در طی آزمایشاتی، نتیجه گرفته 70 درصد از زمان بیداری انسانها در برقراری ارتباط سپری می شود و به طورمثال 15 درصد از زمان بیداری، به مهارت ارتباطی ( خواندن) تعلق می گیرد. پس خواندن بعنوان عملکردی اساسی و پایه آموزش و یادگیری، برای همه افراد، لازم و ضروری است.
با این مقدمه نکاتی را که برای تربیت یک فرزند کتابخوان، مفید است، مطرح می کنیم ابتدا باید خواندن را برای کودک از سالهای نخستین تولد، آغاز کنیم، زیرا در سنین پایین، کنجکاوی کودک برای شنیدن و درک مطالب زیاد است نکته دیگر، تکرار کردن مطالب بطور منظم است یعنی خواندن روزانه ( حتی چند بار در روز ) و مخصوصا" زمانهای فراغت و یا هنگام خواب برای کودکان، در این جریان مطالب یا داستانهایی که تکرار می شوند، اثر مضاعفی در جذب وعلاقه مند شدن آنها به خواندن دارد. زیرا با تکرار مطالب، معنی داستان کاملا" مفهوم می شود ضمن اینکه متوجه میشوند، هر داستان دارای آغاز، وسط و پایان است و نیز با جمله بندی و کلمات سئوالی و تعجبی هم آشنا می شوند.
نکته دیگر این است که می توانید با محدود کردن استفاده از وسایل صوتی یا الکترونیکی مثل ویدئو، رایانه و... زمان و فضای آرام و مناسبی را برای خواندن فراهم کنید در هنگامی که کودک به دلایلی علاقه و توجهی به خواندن نشان نمی دهد، او را وادار به گردش کردن نکنید، بلکه در صورت عدم تمایل او، می توانید خواندن رابه زمان بهتری موکول کنید.
سعی کنید انگیزه درونی را با تهیه کتابهایی که بیشتر مورد علاقه فرزندتان است ایجاد کنید. بطور مثال کتابهایی که دارای تصاویر جذاب ویژه کودکان، و یا موزیکال می باشد، به یاد داشته باشید انگیزه های درونی قوی از انگیزه های بیرونی، مثل جایزه دادن یا برقراری مسابقه و... می باشد، در راستای ایجاد انگیزه می توانید فرزندتان را با خود به کتابخانه ببرید، مطمئنا" تنوع کتابها و محیط مناسب کتابخانه در او کشش درونی ایجاد میکند و چه بسا کودک تقاضای عضو شدن در کتابخانه را به شما پیشنهاد خواهد کرد. اگر کودک علاقه دارد که بازی های خود با دوستان و یا مثلا" پیدا کردن پرنده ای را در پارک برای شما بازگو کند، او را تشویق کنید و گفته های او را عینا" یادداشت نمایید، با این روش، او در می یابد که چگونه کلمات درشکل گیری یک داستان مورد استفاده قرار می گیرند و یا حتی می توانید به همراه فرزندتان کتابی درست کنید، به این صورت که عکس های مورد علاقه او، تصاویر جالب، مجله ها، گل ها و حیواناتی که از تکه های پارچه بریده اید و آدمک های کاغذی بچسبانید در این صورت علاقه او به کتاب، دو چندان خواهد شد.
نکته دیگری که به کودک انگیزه کتاب خواندن و کتاب خریدن می دهد، این است که یک قفسه از کتابخانه منزل را به کودک تان اختصاص دهید، به این ترتیب علاوه بر شاد کردن او و احترام گذاشتن به فرزندتان، اهمیتی را که به کتاب خواندن او می دهید را خاطر نشان کنید. همچنین می توانید در مناسبت های مختلف کتاب و حتی کارت عضویت کتابخانه و یا اشتراک مجلات مخصوص کودک به او هدیه دهید.
یکی از فعالیت های شاد و سرگرم کننده، مسابقه کتابخوانی است. به این ترتیب که چند تن از اعضای خانواده و همسالان، می توانند کتابی رامطالعه کنند و در پایان هفته، خلاصه آن را برای یکدیگر بازگو کرده و از یکدیگر پرسش و پاسخ مطرح کنند.
برای شکوفایی ذوق کتابخوانی در کودکان، باید نشان دهید که خودتان به کتاب و مطالعه علاقه دارید، سعی کنید الگوی خوبی برای فرزندتان باشید اختصاص 15 دقیقه " زنگ کتاب " درروز می تواند یک برنامه کاملا" عملی و تشویقی برای کودکان باشد، به این ترتیب که اعضاء خانواده در فرصت مناسب، مثلا" شب ها قبل از خواب، در مکان مشخص جمع شوند و بطور جمعی کتاب بخوانند و سپس با هم به تبادل نظر بپردازند.
خانواده ها، باید بکوشند، بخشی از بودجه ماهانه را به جای صرف خرید لوازم غیر ضروری، به خریدن کتاب اختصاص دهند.
کتاب مناسب کودک، کتابی است که والدین هم از خواندن آن لذت ببرند، با این وجود، هنگام انتخاب کتاب برای کودک، باید به سلیقه و علاقه خود او، بیشترین توجه را داشت.
به امید روزی که همه کودکان با دنیای کتاب و کتابخوانی به عنوان دنیای زیبا و دوست داشتنی آشنا شوند.

برگرفته از سایت کتابک

۶/۱۵/۱۳۸۸

برای اولین بار در هرات از روز جهانی کتاب تجلیل به عمل آمد!

نویسنده: جاوید ضرغام

این محفل که روز شنبه 9 می 2009 از جانب مرکز معلوماتی انکشافی بانک جهانی به همکاری ریاست عمومی اطلاعات و فرهنگ هرات باستانی در هرات برگذار شد.
در این محفل که دهها تن از فرهنگیان و علاقمندان کتاب و علم اطلاع رسانی از جمله اصیل الدین جامی رئیس اجرائیه مقام ولایت، محمد انور متین کارشناس امور فرهنگی مقام ولایت، نعمت الله سروری رئیس عمومی اطلاعات و فرهنگ، حسام الدین شمس رئیس رادیو و تلویزیون، محمد رفیق شهیر رئیس شورای متخصصان هرات، برد هنسن نماینده سیاسی ایالات متحده امریکا در هرات و جمعی کثیری از کتابداران، ناشران و چاپخانه داران اشتراک نموده بودند.
نعمت الله سروری رئیس عمومی اطلاعات و فرهنگ در ابتدأ این محفل به مهمانان خوش آمد گفته و در رابطه به نقش کتاب وکتابخانه ها در جوامع مختلف صحبت نموده است. بعداً اصیل الدین جامی رئیس اجرائیه مقام ولایت در رابطه به رسالت کتابخانه های عامه گفته است« رسالت کتابخانه های عامه به وسعت معنای آن وابسته است. اگر می توانید عمومی را تعریف کنید رسالت کتابخانه های عامه را هم می تانید تعریف کنید. هر چه این عموم از نظر کمی و کیفی وسیعتر باشد، دشواری تبیین رسالت این نوع کتابخانه ها هم بیشتر می شود».

در ادامه این محفل جاوید ضرغام معاون کتابخانه ی عامه هرات و مسؤول مرکز معلوماتی انکشافی بانک جهانی و در رابطه به تجلیل از روز جهانی کتاب و فعالیت های مرکز معلوماتی انکشافی بانک در هرات معلومات ارائه نمود وی در تجلیل از روز جهانی کتاب گفت: « تجلیل از کتاب به عنوان یک رسانه مکتوب و نوشتاری که یکی از بزرگترین اختراعات مغز متفکر و خلاق انسان توانا است، امری ضروری است. تجلیل از این روز ما را تشویق می کند تا نقشی را که کتاب به مثابه یک ابزار بیان می کند. منعکس نماییم. اهمیت کتاب و کتابخانه بر عکسی پوشیده نیست، فرهنگ و تمدن هر جامعه ارتباطی ناگسستنی با کتاب و کتابخانه دارد». وی در ادامه نظری به فعالیت های مرکز معلوماتی انکشافی بانک داشته و گفته است که این مرکز سه پایه کامپیوتر متصل به اینترنت، یک پایه پرینتر، یک پایه ماشین فوتوکاپی و 650 جلد کتب چاپ بانک جهانی دارد. و همه روز به استثنای روز های رخصتی از ساعت 8 صبح الی 5 عصر در خدمت مراجعین خویش قرار دارد، تا کنون از این مرکز به تعداد 8956 تن از خدمات اینترنت، 1750 تن از کنفرانس های صنفی و 796 تن آموزش وب سایت های بانک جهانی را فرا گرفته اند.
درادامه این محفل محقق عبدالغنی نیکسیر یک تن از استادان پوهنتون هرات در رابطه به کتابخانه های عمومی و و توسعه فرهنگی صحبت نموده و در بخشی از سخنان خویش چنین ایراد نمود:« یکی از راه های توسعه فرهنگی توجه خاص به گسترش و تقویت کتابخانه ها و از جمله کتابخانه های عامه است. کتابخانه ها در قبال جامعه مسؤولیت سنگینی دارند و به عنوان واحد های برای خدمت به جامعه به وجود آمده اند. خدمت اجتماعی از وظایف اولیه کتابخانه ها است».
وی در بخش دیگری از سخنانش گفته است« کتابخانه های عامه در توسعه فرهنگی نقش مؤثری دارد و همه طبقات می توانند به آن مراجعه کنند. کتابخانه عامه می تواند میعادگاه برخورد صاحب نظران جامعه با افراد عادی باشد. این ارتباط و امتزاج، زمینه ایجاد امکان عمل برای تحقیقات نظری است».
در ادامه این محفل خانم ثریا رحیمی محتسب زاده یک تن ازشعران و نویسندگان جوان کشور به ایراد سخن پرداخته و در رابطه به کتاب، مطالعه و کتابخانه در جامعه کنونی افغانستان صحبت نموده است. در اخیر این محفل فرید احمد مجیدنیا استاد و مدیر کتابخانه مرکزی پوهنتون هرات و نذیر احمد رها رئیس انجمن روشنفکران جوان در باره کتابخانه و کتابداری صحبت نموده اند.

۸/۰۶/۱۳۸۷

سیمیناربین المللی دو روزه
به مناسبت 1150 سالروز رودکی سمرقندی در ولایت هرات


محمود منجم زاده


هر که ناموخت از گذشت روزگار
نیز ناموزد زهیچ آموزگار

هرات شهرعلم ودانش وعروس شهرهای عصر تیموریان میزبان ده ها شاعر، نویسنده و پژوهشگر زبان وادبیات فارسی و تجلیل از سلطان شاعران زبان فارسی ابوعبدالله رودکی سمرقندی بود.

بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی

به ابتکار وزارت امور خارجه افغانستان و تلاش دوکتور سپنتا وزیر خارجه سیمینار دو روز ای به مناسبت 1150 سالروز ابو عبداله ابن جعفرمحمد رودکی سمرقندی در روزهای 25 و 26 اکتوبر2008 در سالون خواجه عبدالله انصاری ولایت هرات برگزارگردیده بود که در آن ده ها تن از شعرآ دانشمندان زبان وادبیات فارسی و پژوهشگران داخلی و خارجی اشتراک ورزیده بودند .
از کشور جمهوری تاجیکستان آقای اکرام الدین نعمت اوف مشاور ارشد وزیر خارجه تاجیکستان وچند شخصیت ادبی دیگر وهمچنین گروه موسیقی سنتی تاجیکستان که چندین برنامه متنوع درهرات اجرانمودند و همچنین از جمهوری اسلامی ایران دکتور فدا حسین مالکی سفیر جمهوری اسلامی ایران درکابل ، غلام رضا اسداللهی منشی کمیسیون قضای مجلس شورای اسلامی ایران و عضای جنرال قونسلگری ایران در هرات و هئیت عالی رتبه افغانستان آقای دوکتور رنگین دادفر سپنتا وزیر خارجه و تعدادی از مامورین ارشد وزارت خارجه آقایان عبدلغفور آرزو ، علام سخی غیرت مدیرانیستیتوت دیپلوماسی وزارت امور خارجه ، فضل الرمان فاضل ، محمد یوسف اعتبار و آقای محمد حلیم تنویر مشاور وزارت اطلاعات وفرهنگ و شخصیت های فرهنگی افغانستان دوکتور سید مخدوم رهین سفیر کبیر ج .ا.ا در جمهوری هندوستان سید حسین انوری والی ولایت هرات ، غلام نبی فراهی معین وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان و استاد رهنورد زریاب نویسنده ، استاد زلمی هواد مل ، استاد پرتو نادری شاعر ، اسدالله حارس استاد دانشگاه کابل ، استاد بیژن سلجوقی استاد غلام یحیی فرهنگ ، استاد صالح محمد دوراندیش و از حوزه شرق شناسان استادان محمد اسحاق موحدی ، شریف الله شریف ، محب بارش ، سید مسعود حسینی هروی استاد عبداباری راشد رییس اکادمی علوم افغانستان ، استاد رجایی مسؤل انجمن ادبی هرات ، استاد منیر رئیس دانشکده ادبیات هرات ، دهزاد کهدستانی و تعدادی زیادی از استادان دانشگاه هرات و سایر دانشگاه های افغانستان و ده ها خبرنگار داخلی وخارجی اشتراک نموده بودند بخشی ازگردانندگی سیمیناربه عهده خانم منیژه باختری رییس دفتر مقام وزارت امر خارجه افغانستان بود.
سیمینار باتلاوت قران کریم آغازو سپس سرود ملی که به احترام آن همه برخواستند و بعدا پیام رئیس جمهورافغانستان آقای حامد کرزی توسط آقای غلام نبی فراهی معین وزارت اطلاعات و فرهنگ با ادامۀ این جملات آغاز گشت مردم افغانستان خود را شادمان و سرافراز احساس میکنند که سیمینار بین المللی ی قافله سالاران ادب فارسی دری رودکی نام دار در کشور مان برگزارشده وامیدوارم این سیمینار در راه گسترش هرچه بیشتر روابط بین الملل و کشورهای منطقه مثمر واقع گردد در فرجام به مهمانان عزیز واشتراک کننده کشور های جمهوری اسلامی ایران و جمهوری تاجیکستان ودیگر مهمانان خوش آمد میگویم .
سخنان دکتور سپنتا وزیر خارجه افغانستان با این جملات آغاز گشت به هرات شهر فرهنگی افغانستان وگوهر خراسان خوش آمدید افتخارمهمان داری شما را داشتن فرصت بزرگی است که بتوان امید را در دلهای باشندگان سر زمین های مان برای رسیدن به همدلی بیشتر زنده کرد .
تصمیم روسای جمهور کشورهای مان برای بزرگداشت 1150 سالگرد سخن سرای برزگ زبان فارسی ابو عبدالله جعفر محمد رودکی در راستای نزدیکی کشورمان تاثیر عمیقی بر جای خواهد گذاشت .
آقای سید حسین انوری والی هرات ضمن اظهار تشکر از وزارت امور خارجه ، هرات را بدون شک محل ارزشمندی برای برگزاری استاد سخن رودکی سمرقندی دانست وی افزود رودکی شاعر و استاد شاعران آغاز قرن چهارم هجری قمری است وی نخستین شاعر بزرگ در زبان فارسی میباشد از این لحاظ اورا پدر شعر فارسی میدانند رودکی در شعر و موسیقی مقام والای داشت افسونگری شعر اش و نوازندگی موسیقی اش بر ابو نصر سامانی چنان تاثیر گذاشت ، که پس از شنیدن شعر بوی جوی مولایان آید همی با پای برهنه شیراز( هرات ) را به طرف بخارا ترک کرد .
آقای دوکتور فدا حسین مالکی سفیر جمهوری اسلامی ایران صحبت خود را با این شعر آغاز نمود :


گر کسی پرسد ترا کز شهرها خوشتر کدام
گرجوابی راست خواهی داد اورا گوهریست
این جهان چون بهردان دروی خراسان چون صدف
درمیان آن صدف شهرهرات چون گوهر است


رودکی وامثال رودکی به تمام جهان تعلق دارند بیش از هزار سال از زندگی و از رحلت این بزرگمرد تاریخ شعر وادب و موسیقی میگزرد ولی رمز و راز زندگی این شاعر پرآوازه مشخص نیست زندگی رودکی را به سه مرحله قابل تفصیر و بیان است در دوران نوجوانی و در سنین پاین حافظ قرآن یعنی انس به خداوند یعنی معنویات الهی نفوظ در قلب چنین انسانی و در چنین سنی که از همان زمان هم به لحاظ همین خصوصیات شروع به شعرخوانی میکند و در دنیای جوانی ودر بهترین شرایط آن زمان اما در دوره اخیر و در پایان زندگی شما مشکلات رودکی را در اشعار شوریده و پریشان اش مشاهده مینماید .
ما کشور های فارسی زبان اعتقاد داریم که ستاره گان آسمان ما چه رودکی چه حافظ چه فردوسی و چه جامی در تمام دوران با انسان ها با بشریت حرف میزنند .
مشاور وزارت امور خارجه تاجیکستان آقای اکرام الدین نعمت اوف در ادامه سخنان خود چنین گفت
دوستان گرامی ! اولتر از همه از طرف هئیت جمهوری تاجیکستان از وزارت امور خارجه افغانستان تشکروقدردانی میکنیم که ما را در شهر باستانی هرات در تجللل از بزرگداشت رودکی دعوت کردند.
طوریکه ذکر شد این همایش بر اساس بیانیۀ مشترک وزیران خارجه سه کشور در نشستی که در روزهای نوروزسال روان در شهر دوشنبه بوقع پیوست به توافق رسیدند که همایش آینده سه کشور فارسی زبان در شهر تاریخی هرات برگزارگردد این خیلی خوب است و این را به فال نیک میگیرم که توافق نامه های سه کشور هم زبان و هم فرهنگ که دارای تاریخ وفرهنگ مشترک و دوستی وبرادی هستند شروع میگردد آقای نعمت اوف سخن خودرا در رابطه به موضوعات دیگر که همه اش سخن از دوستی و همکاری مشترک با کشور های همزبان و هم فرهنگ بود ادامه داد وی سخنان خود را با بیان این شعر از رودکی پایان داد .


هیچ گنجی نیست از فرهنگ به
تا توانی رو براین گنج نه


کارشناسان امور فرهنگی افغانستان ابتکار وزارت امور خارجه افغانستان را مبنی بر تجلیل از استاد سخن ابو عبدلله ابن جعفررودکی یک عمل نیک وخجسته میدانند خصوصا که انتخاب بزرگذاشت از این استاد سخن شهر باستانی هرات درنظر گرفته شده است .
مقالات ارزشمند آقایان دوکتورسید مخدوم رهین ، استاد رهنورد زریاب ، استاد عبدالغفورآرزو ، غلام سخی غیرت ، اسداله حارس ، استاد عبدالباری راشد رئیس اکادمی علوم افغانستان ، استاد محبب بارش ، استاد بیژن سلجوقی ، فضل الرمان فقیهی ، محمد اسحاق موحدی ،غلام یحی فرهنگ ، صالح محمد دوراندیش ،سید مسعود حسینی هروی ، استاد زاهده غفوری استاد مریم ظریف ، استاد سخا شاعر ونویسنده ، استاد رهیاب معاون دانشگاه هرات و ده ها استاد شاعر ، نویسده و پژوهشگر دیگر به خوانش گرفته شد و همچنین پیام های به سیمینار مواصلت نموده بود که متاسفانه امکان نوشتن آن میسر نگردید.
گروه موسیقی رادیو افغانستان شعر بوی جوی مولیان آید همی را با آهنگ لذب بخش افغانی اجرا نموده که باعث مسرت و خوشی مهمانان قرار گرفت .
تعداد اشعار رودکی را از یکصد هزار تا صدها هزار تخمین میکنند . موضوع دیگربحث در این سیمینار نابینایی رودکی بود که مورد بحث پژوهشگران قرار گرفت اکثرا عقیده داشتند که رودکی کورمادر زاد نبوده است و بعد ها به عوامل گوناگون روشنایی چشمش ضعیف یا احتما کور شده باشد .
بعضی از درخواست های قطعنامه سیمینار همایش رودکی در هرات و پیشنهادات چنین بود
· نامگذاری یکی از شاهراه های هرات بنام رودکی
· نام گذاری تالار رودکی در دانشگاه هرات
· نام گذاری یکی از لیسه های هرات بنام رودکی
· نام گذاری کتابخانه دانشگاه هرات بنام رودکی
· تآسیس بخش رودکی شناسی در اکادمی علوم افغانستان
البته این نام گذاری ها میتواند در کابل وسایر شهرهای افغانستان نیز در صورت امکان انجام شود
پیشنهاد نشر تمام مقالات و اسناد ارایه شده ئ سیمیناررودکی درهرات باید به زودی نشر و در دسترس فرهنگیان افغانستان واشتراک کنندگان کشورهای فارسی زبان در این همایش قرار داده شود
من خود به عنوان ناظر در سیمینار رودکی درهرات شرکت داشتم خواستم قسمتی از این صحبت ها را مختصر بنویسم از کمی وکاستی آن پوزش میخواهم .


هرات شنبه ویکشنبه 4 و5 عقرب1387 مصادف به 25و 26اکتوبر 2008 میلادی